priča o ugljeviku. onom prvom.

ovu smo prvu zgradu zvali škola, a igralište ispod nje malo. na drugoj slici je direkcija, a i ona je poslije bila škola. preko puta nje bilo je veliko igralište - stadion ćumurana. ovo ispred je ćiro. on je prvi nestao, pa veliko, pa škola i malo. direkciju prenosimo - kamen po kamen u ugljevik, ovaj drugi, da bude dom kulture.obje ustanove bile su u donjoj, to je ispod asfalta, ne ideš lijevo kod veterinarske, nego pravo, pored garaža i pekare ćire&blagoja - jedina zgrada na sprat preko potoka. sve ostale državne zgrade na sprat: direkcija, opština, radnički univerzitet (kino i ona druga zgrada), stanica milicije, sdk i prodavnice kod milene i dragice bile su bliže baljku, što će reć' uzbrdo, samim tim iznad potoka. a gornju i donju dijelio je asfalt, tako su se prije ulice zvale. iz nekog razloga, svima nam je adresa bila kolona bb. početkom 80-tih počeli smo lične karte (ko je imao) nositi u sup, radi izmjene adrese stanovanja. većina je po prvi put kao lični podatak dobila i ulicu i broj. budući da znamo da je prvi put najteže, to se poslije mijenjalo kao na traci, što dobrovoljno, što nazor...

ako je vjerovati istoričarima, ugljevik se prvi put pominje u popisu 1533. godine, skupa sa teočakom, korenitom, krćinom, trnovom i lukovom (ovo posljednje troje je sad sve trnova). doduše, arheološka nalazišta ukazuju da je sve to postojalo i ranije. pouzdano se zna za utvrđenja u teočaku i jablan-gradu:  u srednjem vijeku, držali su ih srbi, pa bosanci, pa redom mađari, turci, austrijanci & jugosloveni. jablan-grad sad drže srbi, a teočak bošnjaci. dakle, remi.
suhoparne istorijske činjenice valja povremeno potkrijepiti i anegdotom: kad su turci onomad otimali jablan-grad od mađara (duel na neutralnom terenu, naime oboma je mz /međunarodna zajednica/ izrekla zabranu igranja na svom terenu zbog divljanja) ovi drugi su ga napustili na konjima potkovanim naopačke, pa su se napadači jedva odlučili ući među zidine, misleći da su mađari u mini prelaznom roku isposlovali neko pojačanje...
uslijed pomenutog divljanja, što domaćih, što gostiju, nijedna građevina iz tog perioda nije dočekala penziju - najstarija je crkva u gornjem zabrđu (1913). toliko o praistoriji, za daljnji naučni rad pogledajte monografiju 'sto godina rudnika ugljevik'.

uporedo sa razvojem rudnika, povećavao se broj rudara, pa onda i rudarskih kuća. tako je nastao i ugljevik, kakav i danas ... ne postoji. kopajući ugalj, potkopali smo i svoje kuće. nove smo napravili par kilometara niže - epizoda 'brđaci postaju ravničari'.

drugi ugljevik

© Copyright SŠ "Mihailo Petrović Alas" 2004.  Designed & Programed by AVS Labaratory All rights reserved.